Αμπελοσκιοσοφιστείες

"Γιατί η διαφορά η τρομερή εστάθηκε ότι οι ποιητές, που μοιάζαν την αλήθεια, είπανε ψέματα.
Εγώ όμως, που μοιάζει με τα ψέματα, έζησα την αλήθεια.

Θα πεθάνω, Θάνατε, όχι όταν θελήσεις εσύ, αλλά όταν εγώ θα θελήσω. Σε τούτη την έσχατη ολική πράξη , δεν θα γίνει το δικό σου, αλλά το δικό μου. Παλεύω τη θέλησή σου. Παλεύω τη δύναμή σου. Σε καταπαλεύω ολόκληρον.Μπαίνω μέσα στη γη, όταν εγώ αποφασίσω, όχι όταν αποφασίσεις εσύ. Και σένα σε αφήνω ρέστο και ταπί. Με βλέπεις κατεβασμένο στον Άδη αφ’εαυτού μου και αυτοθέλητα. Και ανατριχιάζεις εσύ και το βασίλειό σου. Ο τάφος, η ταφόπλακα, το σκοτάδι, το “ποτέ πια” και όλα σου τα υπάρχοντα μπροστά στην πράξη μου και στην επιλογή μου μένουν εμβρόντητα και χάσκουν.

Ο έρωτας είναι γνώση. Ο έρωτας είναι ευγένεια και αρχοντιά.Είναι το μειδίαμα της σπατάλης ενός φρόνιμου Άσωτου, Πως η φύση ορίζει το αρσενικό να γίνεται ατέλειωτη προσφορά και θεία στέρηση για το θηλυκό.Το θηλυκό να κυνηγάει τις τύψεις του. Στον έρωτα όλα γίνονται για το θηλυκό. Η μάχη και η σφαγή του έρωτα έχει το νόημα να πεθάνεις το θηλυκό, και να το αναστήσεις μέσα στα λαμπρά ερείπια των ημερών σου. Πάντα σου μελαγχολικός και ακατάδεχτος…
Στη σωστή ερωτική ομιλία, το θηλυκό δίνει το ύφος της σάρκας και το αρσενικό τη σύνεση της δύναμης. Μιλώ για τα καράτια κοντά στα εικοσιτέσσερα. Για στήσιμο πολύ μεταξωτό. Και το μετάξι μόνο ζωικό παρακαλώ. …
Το πρώτο λοιπόν είναι πως όταν το θηλυκό είναι θηλυκό, την ευθύνη για να γίνει και να μείνει ως το τέλος σωστή η ερωτική σμίξη την έχει ο άντρας.Πάντα όταν φεύγει η γυναίκα, θα φταίει ο άντρας. Να το γράψετε να μείνει στον αστικό κώδικα.



Κάθε φορά που ερωτεύονται δύο άνθρωποι, γεννιέται το σύμπαν. Ή, για να μικρύνω το βεληνεκές, κάθε φορά που ερωτεύουνται δύο άνθρωποι γεννιέται ένας αστέρας με όλους τους πρωτοπλανήτες του.
Και κάθε φορά που πεθαίνει ένας άνθρωπος, πεθαίνει το σύμπαν. Ή, για να μικρύνω το βεληνεκές, κάθε φορά που πεθαίνει ένας άνθρωπος στη γη, στον ουρανό εκρήγνυται ένας αστέρας supernova.
Έτσι , από την άποψη της ουσίας ο έρωτας και ο θάνατος δεν είναι απλώς στοιχεία υποβάθρου. Δεν είναι δύο απλές καταθέσεις της ενόργανης ζωής.
Πιο πλατιά, και πιο μακρυά, και πιο βαθιά, ο έρωτας και ο θάνατος είναι δύο πανεπίσκοποι νόμοι ανάμεσα στους οποίους ξεδιπλώνεται η διαλεκτική του σύμπαντος. Το δραστικό προτσές δηλαδή ολόκληρης της ανόργανης και της ενόργανης ύλης. Είναι το Α και το Ω του σύμπαντος κόσμου και του σύμπαντος θεού. Είναι το “είναι” και το “μηδέν” του όντος. Τα δύο μισά και αδελφά συστατικά του.
Έξω από τον έρωτα και το θάνατο πρωταρχικό δεν υπάρχει τίποτα άλλο. Αλλά ούτε είναι και νοητό να υπάρχει. Τα ενενήντα δύο στοιχεία της ύλης εγίνανε, για να υπηρετήσουν τον έρωτα και το θάνατο. Και οι τέσσερες θεμελιώδεις δυνάμεις της φύσης, ηλεκτρομαγνητική, ασθενής, ισχυρή, βαρυτική, λειτουργούν για να υπηρετήσουν τον έρωτα και το θάνατο.
Όλα τα όντα, τα φαινόμενα, και οι δράσεις του κόσμου είναι εκφράσεις, σαρκώσεις, μερικότητες, συντελεσμοί, εντελέχειες του έρωτα και του θανάτου.
Γι αυτό ο έρωτας και ο θάνατος είναι αδελφοί και ομοιότητες, είναι συμπληρώματα, και οι δύο όψεις του ιδίου προσώπου."
ΓΚΈΜΜΑ
ΔΗΜΉΤΡΗΣ ΛΙΑΝΤΊΝΗΣ

 

Οι αγάπες - Καρυωτάκης

Θα ‘ρθουν όλες μια μέρα, και γύρω μου
θα καθίσουν βαθιά λυπημένες.
Φοβισμένα σπουργίτια τα μάτια τους,
θα πετούνε στην κάμαρα μέσα.
Ωχρά χέρια θα σβήνουν στο σύθαμπο
και θανάσιμα χείλη θα τρέμουν.
«Αδελφέ», θα μου πουν, «δέντρα φεύγουνε
μες στη θύελλα, και πια δε μπορούμε,
δεν ορίζουμε πια το ταξίδι μας.
Ένα θάνατο πάρε και δώσε.
Εμείς, κοίτα, στα πόδια σου αφήνουμε,
συναγμένο από χρόνια, το δάκρυ.
«Τα χρυσά πού ‘ναι τώρα φθινόπωρα,
πού τα θεία καλοκαίρια στα δάση;
Πού οι νυχτιές με τον άπειρον, έναστρο
ουρανό, τα τραγούδια στο κύμα;
Όταν πίσω και πέρα μακραίνανε,
πού να επήγαν χωριά, πολιτείες;
»Οι θεοί μας εγέλασαν, οι άνθρωποι,
κι ήρθαμε όλες απόψε κοντά σου,
γιατί πια την ελπίδα δεν άξιζε
το σκληρό μας, αβέβαιο ταξίδι.
Σα φιλί, σαν εκείνα που αλλάζαμε,
ένα θάνατο πάρε και δώσε.»
Θα τελειώσουν. Επάνω μου γέρνοντας,
θ’ απομείνουν βουβές, μυροφόρες.
Ολοένα στην ήσυχη κάμαρα
θα βραδιάζει, και μήτε θα βλέπω
τα μεγάλα σαν έκπληκτα μάτια τους
που γεμίζανε φως τη ζωή μου…

 

ΕΠΙΚΛΗΣΙΣ - Καρυωτάκης

Ζοφερή Νύχτα, ξέρω, πλησιάζεις.
Με ζητούνε τα νύχια σου. Στα χνώτα
σου βλέπω που ωχριούν άνθη και φώτα.
Στ’ απλωμένα φτερά σου με σκεπάζεις.

Δωσ’ μου λίγο καιρό, Νύχτα μεγάλη!
Θα καταβάλω όλη τη θέλησή μου.
Σα μορφασμό θα πάρω στη μορφή μου
τη χαρά που στα στήθη έχουν οι άλλοι.

Και τότε κάποια πρόφαση θα μείνει
(σημαίας κουρέλι από χαμένη μάχη),
η ψυχή για να μη δειλιά μονάχη
και για να λησμονεί τη σκέψη εκείνη.

Το πάθος όχι, το ίνδαλμά του μόνο,
ή τη γαλήνη, θέλω ν’ αντικρίσω
μια φορά. Κι ύστερα πάρε με πίσω
και καλά τύλιξε με, ω Νύχτα αιώνων!

 

"Έρως και ψυχή" Ελύτης
Άγρια μαύρη θάλασσα χτυπιέται πάνω μου
Η ζωή των άλλων. Οτιδήποτε μέσα στη νύχτα ισχυρίζεσαι
Ο Θεός το μεταβάλλει. Ελαφρά πάνε τα σπίτια
Μερικά φτάνουν κι ώς την προκυμαία μ’ αναμμένα φώτα
Η ψυχή πηγαίνει (λένε) των αποθαμένων
Α τί να ’σαι που σε λεν «ψυχή» αλλά που μήτε αέρας
Έσωσε ύλη να σου δώσει μήτε χνούδι ποτέ
Στο πέρασμα να σου αποσπάσει
Τί βάλσαμο ή τί δηλητήριο χύνεις έτσι που
Σε καιρούς παλιούς η ευγενική Διοτίμα
Νοερά τραγουδώντας έφτασε να μεταβάλει
Το νου του ανθρώπου και τον ρου στης Σουαβίας τα ύδατα1
Ώστε κείνοι που αγαπιούνται να ’ναι κι εδώ κι εκεί
Των δύο αστέρων και του ενός μονάχα πεπρωμένου
Ανύποπτη μοιάζει να είναι αν και δεν είναι
Η γη. Χορτάτη από διαμάντια και άνθρακες
Όμως ξέρει να ομιλεί κι από κει που η αλήθεια εκβάλλει
Με κρουστά υποχθόνια ή πηγές μεγάλης καθαρότητας
Έρχεται να σ’ το επιβεβαιώσει. Ποιό; Τί;
Το μόνο που ισχυρίζεσαι κι ο Θεός δεν μεταβάλλει
Κείνο το κάτι ανεξακρίβωτο που υπάρχει
Παρ’ όλα αυτά μέσα στο Μάταιο και στο Τίποτα.

 

Η μέρα που έφυγα
Κάθομαι στο μπαλκόνι και κοιτάζω τη θάλασσα μπροστά μου. Κρατώ ένα ποτήρι που δε θυμάμαι τι έχει μέσα. Ήθελα κάτι να πιω κι έβαλα ότι βρήκα εύκαιρο. Το φέρνω στα χείλη μου και κατεβάζω μια απότομη γουλιά. Καίει. Καίει όπως καίει η ψυχή μου....

Τα μάτια μου δεν αφήνουν τη θέα.Το φεγγάρι καθρεφτίζει στη θάλασσα τις σκέψεις σαν ταινία μικρού μήκους με γρήγορες σκηνές.

Μια μακρινή φιγούρα είχε σταθεί μπροστά στο καθρέφτη της. Στάθηκε με χλωμό βλέμμα απέναντι στο είδωλό της και μονόλογησε...

Τα μάτια της είχαν φόβο για το άγνωστο. Κράτησε τη βαλίτσα- πήρε μόνο αναμνήσεις μαζί της- στο χέρι και ξεκίνησε για το σταθμό των τραίνων. Κάθισε στο παγκάκι με το βλέμμα στο κενό, γύρω της πηγαινοερχόταν κόσμος, αλλά δεν την ένοιαζε και πολύ να παρατηρήσει.

Ένα χέρι την ακούμπησε στον ώμο της. πριν σηκώσει να κοιτάξει ποιός ήταν, γνώριζε.

΄Πού πας;’
Σιωπή

΄Πού πας;’

Σιωπή

Σηκώθηκε με μαυρισμένο βλέμμα...

΄Καμιά φορά το να αγαπάς κάποιον πολύ δεν αρκεί. Είσαι δυο τσιγάρα δρόμο πιο μπροστά από μένα. Άσε με να φύγω΄

Ο σταθμάρχης σφύριξε για να ειδοποιήσει ότι το τραίνο θα φύγει...

Την άρπαξε, της έδωσε ένα φιλί :

΄Θα μαι απέναντι. μόλις κάνεις το βήμα που φοβάσαι να κάνεις θα μαι εκεί, τ΄ ακούς;’

Χωρίς απάντηση, σήκωσε τη βαλίτσα της κι ανέβηκε στο βαγόνι της.

΄Θα δούμε΄, μονόλογησε

..........

Ο μακρινός ήχος από τα κύματα με ταξιδεύει. Είμαι άδεια από κάθε σκέψη πια. Από κάθε συναίσθημα. Είναι καιρός να γυρίσω από το κόσμο των νεκρών. Δίπλα μου το ρολόι- 4.35 το ξημέρωμα- και το τηλέφωνο.... το σηκώνω και καλώ τον αριθμό που προσπαθώ να ξεχάσω και δε μπορώ...

΄Λέγετε;΄

΄Είσαι η Αναπνοή μου΄

 

Πηλός
Ανάγκη για δημιουργία. Ανάγκη να βάλεις τα χέρια στο χώμα και να το ανακατέψεις με νερό για να φτιάξεις φιγούρες σαν τον Πυγμαλίωνα ; ΄Εχε υπόψη σου ότι το δημιούργημα δε κατασκευάζεται μόνο με την όραση αλλά και με την αφή. Με προσωπική ενασχόληση, θα φτιάξεις κάτι το οποίο οφείλεις να το θεωρείς πολύτιμο. Αυτό θα να είναι είναι η βάση σου. Δουλεύοντας το, θα αποκτήσεις δεσμούς και οικειότητα μαζί του. Δουλεύοντας το πηλό που έχεις στα χέρια σου θα τον κάνεις να αποκτήσει τον όγκο και το μορφή που επιθυμείς. Στην αρχή ο πηλός αυτός θα είναι ένα μαλθακό υλικό, εύπλαστο αλλά όταν θα ψηθεί γίνεται ανθεκτικό και σκληρό. Στη διάρκεια του ΄΄εγχειρήματος΄΄ το υλικό σου θα παρουσιάσει μεγάλη ποικιλότητα. θα είναι φιλικό, εχθρικό, ανάλογα από το το πόσο μαλακά ή σκληρά είναι τα χάδια σου όσο το μεταμορφώνεις. Κράτα ένα κομμάτι στα χέρια Σου. ΄Ενα τόσο δα μικρό κομματάκι. Ζύγισέ το. Μύρισέ το. Μέτρα τη θερμοκρασία του. Δοκίμασέ τη γεύση του. Ρίξτο κάτω δυνατά κι άκου το θόρυβο που κάνει. Παρατήρησε τις αλλαγές στο σχήμα του. Παίξε μαζί του παιχνιδιάρικα και πλάσε το. Πρώτα μια μπάλα, μετά φτιάξε τον τόσο λεπτό σα φύλλο. Παρατήρησε τα αποτελέσματα. Πάντα με αγάπη...Μάζεψε και κόλλα τα κομμάτια με τρυφερότητα, με προσοχή. Κόλλα τα το ένα πάνω στο άλλο για να κάνεις το έργο σου ψηλότερο. Μάθε να το κοιτάς από όλες τις όψεις. Πρώτα από όλα θα του αφαιρέσεις όλα τα άχρηστα υλικά από μέσα του, θα το χτυπήσεις σε καθαρές επιφάνειες για να μη σπάσει στο ψήσιμο. Όταν θα το ζυμώσεις μ΄ αυτό το τρόπο θα το ενισχύσεις και θα κάνεις πιο συμπαγές. Το να κατασκευάσεις κάτι από την αρχή είναι η πεμπτουσία της δημιουργίας. Τα διάφορα εργαλεία που μπορείς να χρησιμοποιήσεις είναι απλά βοηθητικά. Ο πηλός πριν ψηθεί παίρνει γενικά το σχήμα του αντικειμένου που έρχεται σε επαφή. Αυτό που είναι απαραίτητο είναι η προσωπική εργασία. Η επαφή με τα χέρια Σου. Μη χρησιμοποιήσεις επιχρίσματα για χρωματισμό, σμάλτο . Δεν του χρειάζεται. Βγάλτου μόνο το καλύτερο του εαυτό. Χρησιμοποίησε ένα απλά διαφανές υάλωμα ώστε να το αδιαβροχοποιήσεις αφού το ψήσεις στη τελική του μορφή. Αν δε σκοπεύεις να δημιουργήσεις τη Γαλάτεια σου μη τον ψήσεις. Πέρασέ τον με μια απλά τέμπερ ή μια απλή νερομπογιά.

 

Μπόρις Πάστερνακ: δυο ποιήματα. Μετάφραση από τα ρώσικα: Λίζα Διονυσιάδου


AΫΠΝΙΑ
Τι ώρα είναι; Σκοτάδι.
Μάλλον τρεις.
Πάλι δεν πρόκειται να κλείσω μάτι.
Ο βοσκός σαλαγάει την ανατολή
Αργά αργά παγώνει στο παράθυρο
Που βλέπει στην αυλή.

Κι εγώ είμαι μόνος.

Δεν είναι αλήθεια, εσύ
με όλο το λευκό σου θρόισμα
Είσαι μαζί.



ΨΥΧΗ
Ψυχή μου, λυπημένη
με όλων των κοντινών μου,
εσύ γεμισμένη
τα βάσανα των ζωντανών.

Σε βαλσαμωμένα σώματα,
αφιερώνοντας στίχους,
με λύρα σπαρακτική
θρηνώντας τους.

Εσύ στον άγριο καιρό μας
για αξιοπρέπεια και τρόμο
σε τεφροδόχο κρατάς
συγχωρώντας τη στάχτη.

Τα βάσανά τους σήκωσες
σε λύγισαν
αποφορά πτώματος μύρισες
πεθαμένων και τάφων.

Φτωχή μου ψυχή,
τα είδες όλα εδώ
σαν μύλος τα άλεσες,
τα έκανες χυλό.

Συνέχισε ν’ αλέθεις
τα περασμένα όλα
σαράντα χρόνια με μιας
κοπριά στο κοιμητήριο.

 

Πάντα φοβόμουν το σκοτάδι αλλά και πάντα ήταν ο καλύτερός μου φίλος.
Μέσα σ΄ αυτό ζούσα ονειρικές καταστάσεις. Μέσα σε αυτές ήμουν πότε ντυμένη με βικτωριανά φορέματα και πότε, πιο συχνά οφείλω να ομολογήσω, αλυσοδεμένη χειροπόδαρα στα πιο σκοτεινά μπουντρούμια. Έπιανα τον εαυτό μου ακόμη και τη μέρα να κλείνει τα μάτια για να μπει σ΄ αυτά τα υγρά κελιά με τους κρίκους στους τοίχους.
Μεγαλώνοντας, μια μεγάλη μου επιθυμία ήταν μια μάσκα δερμάτινη χωρίς μάτια και μόνο με δυο τρύπες στη θέση των ρουθουνιών.
Να μου παίρνει τη ταυτότητα. Ξέρεις, να μην υπάρχουν αισθήσεις. Ούτε ακοή, ούτε όραση.....
Το σκοτάδι σε φέρνει αντιμέτωπο με τον εαυτό σου, τον αληθινό εαυτό σου. Με το υποσυνείδητό σου. Με τις ανάγκες σου, τις επιθυμίες, τον ίδιο σου τον χαρακτήρα. Θέλει θάρρος και θράσος για να τον αντιμετωπίσεις. Κι είναι μια μάχη άνιση. ΄Οταν βρίσκεσαι σε μια κατάσταση όπου δεν ορίζεις τον εαυτό σου αναγκάζεσαι να αντιμετωπίσεις καταστάσεις που αλλιώς θα ήταν δύσκολο να αντιμετωπίσεις. Πονάει να πρέπει να δεχτείς και να αποδεχτείς το ποιος είσαι στη πραγματικότητα, χωρίς να επηρεάζεσαι από εξωγενείς παράγοντες. Κι όσο περισσότερο το δέχεται, τόσο πιο πολύ πονάει. Τόσο πιο πολύ νοιώθεις ελεύθερος ταυτόχρονα.

 

31357937_2003233233338762_7327275174036766720_n by skia posted 26 October 2025 at 09:58

Ενα ολοκληρο βραδυ παρεα με τα φαντασματα, τους δαιμονες μου. Τρεις ωρες σε μια μπανιερα να προσπαθω να τους ξεβγαλω απο πανω κι απο μεσα μου με ζεστο νερο και σαπουνι. Το παθαινω που και που. Κανουμε συζητησεις για να μπορεσω να τους θαψω ακομη πιο βαθεια. Δεν τους ξαποστειλα ακομη. Σε αυτες τις συζητησεις εχω τον εαυτο μου απεναντι. Μαλιστα, αυτος ειναι το καρηγορουμενο κι η σκια μου ο δικαστης κι ο εισαγγελεας. Ξεκιναμε απο τα παραπτωματα, γυρναμε στα γιατι, τα επειδή, περνάμε μια βόλτα στις παλιες γειτονιες και φτανουμε στα συναισθηματα. Και αφου τα αναλυσουμε ολα, παντα καταληγουμε στο γιατί.. Για κατι που νοιωθω τοσο εντονα που τρωει τις σαρκες μου. Που με κανει να ειμαι εγω αλλα οχι εγω. Για κατι που με ελευθερωνει και που με θαβει παραλληλα. Κατι που με γεμιζει αλλα με νεκρωνει παραλληλα.